Evde Kal(a)mayanlar: Farklı Kentlerde Hizmet Sektöründe Çalışanların Pandemi Deneyimleri Üzerine Fotoses Çalışması

Temmuz Gönç Şavran; Selma Karabey; Ahmet Can  Bilgin; Neşeriz Yeşim Yasin Erkmen; Yağmur Köksal Yasin; Bülent Kılıç

doi:10.5281/zenodo.20758288

Özgün Makale

Sayı 18 (2026)

Evde Kal(a)mayanlar: Farklı Kentlerde Hizmet Sektöründe Çalışanların Pandemi Deneyimleri Üzerine Fotoses Çalışması

Temmuz Gönç Şavran^▸^▾
Selma Karabey^▸^▾
Ahmet Can Bilgin^▸^▾
Neşeriz Yeşim Yasin Erkmen^▸^▾
Yağmur Köksal Yasin^▸^▾
Bülent Kılıç^▸^▾

PDF

Gönderildi: May 13, 2026
Yayınlanmış: 2026-06-19

Öz

Bu çalışmanın amacı, COVID-19 pandemisinin yaşama ve çalışma koşulları üzerindeki etkilerini pandemide çalışmayı sürdürenlerin deneyimleri üzerinden ortaya koymaktır. Araştırma nitel yöntemle, fotoses deseniyle yürütülmüştür. Katılımcılar, Aydın, Eskişehir, İstanbul ve İzmir’de çocuk bakımı/ev temizliği, kargo, hastane temizliği ve hasta bakımında çalışan 36 kişiden oluşmaktadır. Veriler her grupla yapılan ikişer odak grup görüşmesiyle toplanmıştır. Katılımcıların çektiği fotoğraflar hakkındaki yorumları katılımcı izniyle ses olarak kaydedilmiş, deşifre edilip tematik analizle çözümlenmiştir. Bulgular katılımcıların başlıca sorunlarının ekonomik kırılganlık, gelir kaybı, beslenme sorunları, uzaktan eğitim masrafları, fiziksel tükenme, bulaş riski, izolasyon ve damgalanma, ev içi ilişkilerde gerilim ve kurumsal adaletsizlik olduğunu göstermektedir. Buna rağmen katılımcıların dayanışmadan ve ev içindeki üretkenliklerinden destek aldıkları gözlenmiştir. Araştırma, kriz önlemleri alınırken toplumdaki eşitsizliklerin daha da büyümesini önlemek için kırılgan grupların göz ardı edilmemesi gerektiğini göstermiştir.

Referanslar

Abrams, E. & Szefler S. (2020) Covid-19 and the impact of social determinants of Health. The Lancet Respiratory Medicine. 8, 659-661.
Akatın, Y., Yıldırım N. Türkiye’de COVID-19 küresel salgın sürecinde yönetici hemşirelerin deneyimleri: Nitel bir araştırma. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi. 2022;9(3):417-426.
Bagcchi, S. (2020). Stigma during the COVID-19 pandemic. The Lancet Infectious Diseases, 20(7), 782. https://doi.org/10.1016/S1473-3099(20)30498-9
Beck, U. (1992). Risk society: Towards a new modernity. Sage Publications.
Catalani, C., & Minkler, M. (2010). Photovoice: A review of the literature in health and public health. Health Education & Behavior, 37(3), 424–451.
Dahlgren, G., & Whitehead, M. (1991). Policies and strategies to promote social equity in health. Institute for Futures Studies.
Farmer, P. (1996). Social inequalities and emerging infectious diseases. Emerging Infectious Diseases, 2(4), 259–269.
Galasso, V. (2020). COVID: Not a great equalizer. CESifo Economic Studies, 66(4), 327–344.
Giddens, A. (1991). Modernity and self-identity: Self and society in the late modern age. Stanford University Press.
Goffman, E. (1963). Stigma: Notes on the management of spoiled identity. Prentice-Hall.
Gürer, A., & Gemlik, H. N. (2020). Covid-19 Pandemisi Sürecinde Sahada Olan Sağlık Çalışanlarının Yaşadıkları Sorunlar ve Çözüm Önerileri Üzerine Nitel Bir Araştırma. Sağlık Hizmetleri ve Eğitimi Dergisi, 4(2), 45-52. https://doi.org/10.29228/JOHSE.3
ILO (International Labour Organization). (2020). COVID-19 and the world of work: Impact and policy responses. ILO.
Liebenberg, L. (2018). Thinking critically about photovoice: Achieving empowerment and social change. International Journal of Qualitative Methods, 17(1), 1–9.
Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Sage Publications.
Logie, C.H. & Turan, J.M. (2020) How Do We Balance Tensions Between COVID-19 Public Health Responses and Stigma Mitigation? Learning from HIV Research. AIDS Behav. 24(7):2003-2006. doi: 10.1007/s10461-020-02856-8. PMID: 32266502; PMCID: PMC7137404.
Mert, A., Tüzün, H., İlhan, M. N., & Saygun, M. (2023). Covıd-19 Pandemisinde Hizmete Devam Eden Kargo Sektörü Çalışanlarında İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Algısı ve Tutumları. Çalışma ve Toplum, 2(77), 1353-1378. https://doi.org/10.54752/ct.1266876
MSC (Munich Security Conference). (2020). Polypandemic: Special edition on development, fragility, and conflict in the era of COVID-19. Munich Security Conference.
Özdamar Akarçay, G. (2023). Görsel sosyoloji: Kavramlar, dönemler, yöntemler. Phoenix Yayınevi.
Özkan, Z., Uçan, H., Özparlak, A., Karakaya, D., & Okan Demirel, M. (2022). “Ahtapotla mücadele” - COVID-19 servisinde çalışan hemşirelerin deneyimleri: Nitel bir çalışma. Turkiye Klinikleri Journal of Nursing Sciences, 14(4), 1221-1231. doi: 10.5336/nurses.2022-89167
Quinn, S. C., & Kumar, S. (2014). Health inequalities and infectious disease epidemics: A challenge for global health security. Biosecurity and Bioterrorism, 12(5), 263-273.
Sever, M., & Özdemir, S. (2020). KORONAVİRÜS (COVİD-19) SÜRECİNDE ÖĞRENCİ OLMA DENEYİMİ: BİR FOTOSES(PHOTOVOICE) ÇALIŞMASI. Toplum ve Sosyal Hizmet, 31(4), 1653-1679. https://doi.org/10.33417/tsh.778615
TC Sağlık Bakanlığı. (2022). COVID-19 bilgilendirme sayfası. https://covid19.saglik.gov.tr/ adresinden 24 Ekim 2022'de erişilmiştir.
UNDP (United Nations Development Programme). (2020). Coronavirus vs. inequality. https://feature.undp.org/coronavirus-vs-inequality/ adresinden 24 Ekim 2022'de erişilmiştir.
Wang, C., & Burris, M. A. (1997). Photovoice: Concept, methodology, and use for participatory needs assessment. Health Education & Behavior, 24(3), 369–387.
WHO (World Health Organization). (2022). WHO Coronavirus Disease (COVID-19) Dashboard. https://covid19.who.int/ adresinden 24 Ekim 2022'de erişilmiştir.

Anahtar Kelimeler

COVID-19
pandemi
fotoses
sağlığın sosyal belirleyicileri
damgalanma

Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License ile lisanslanmıtır.

Nasıl Atıf Yapılır

1.

Evde Kal(a)mayanlar: Farklı Kentlerde Hizmet Sektöründe Çalışanların Pandemi Deneyimleri Üzerine Fotoses Çalışması. SoSa [Internet]. 2026 Jun. 19 [cited 2026 Jun. 19];(18):36-59. Available from: https://sosabulten.com/index.php/sosa/article/view/217

Aynı yazar(lar)ın dergideki en çok okunan makaleleri

Neslişah Şiyve, Ahmet Furkan Süner, Salih Keskin, Ahmet Can Bilgin, Türkiye’de Gazete Manşetlerine Göre Pandeminin İlk 3 Ayı , Sosyal Bilimler ve Sağlık Bülteni: Sayı 10 (2024)
Ahmet Furkan Süner, Ahmet Can Bilgin, 2023 yılında Sosyal Bilimler Alanında Sağlık Konusunda Yayınlanmış Tezler , Sosyal Bilimler ve Sağlık Bülteni: Sayı 9 (2024)
Ahmet Furkan Süner, Ahmet Can Bilgin, Türkiye’de Sosyal Bilimler Alanında İlaç Konusunda Yayınlanmış Tezler , Sosyal Bilimler ve Sağlık Bülteni: Sayı 12 (2024)
Ahmet Can Bilgin, Bu sayıda... , Sosyal Bilimler ve Sağlık Bülteni: Sayı 4 (2022)
Ahmet Furkan Süner, Ahmet Can Bilgin, Sosyal Bilimler Alanında Kanser Konulu Tezlerin Bibliyometrik Analizi , Sosyal Bilimler ve Sağlık Bülteni: Sayı 15 (2025)
Aslı Ata Teneler, Ahmet Furkan Süner, Ahmet Can Bilgin, Sosyal Bilimler ve Sağlık: 2021 yılında Tezler/Kitaplar , Sosyal Bilimler ve Sağlık Bülteni: Sayı 1 (2022)
Temmuz Gönç Şavran, Sessizlik Perdesini Kaldırmak: Hasta Hakları İhlallerine Karşı Şikâyet Etmeme Davranışının Arka Planı , Sosyal Bilimler ve Sağlık Bülteni: Sayı 9 (2024)
Ahmet Furkan Süner, Ahmet Can Bilgin, Türkiye’de Transhümanizm ve Posthümanizm Konulu Tezlerin Bibliyometrik Analizi , Sosyal Bilimler ve Sağlık Bülteni: Sayı 16 (2025)
Temmuz Gönç Şavran, Çocuklarda Yetersiz Beslenme ve Eşitsizlik: Seçilmiş Ülkeler Arası Karşılaştırmalı Bir Analiz , Sosyal Bilimler ve Sağlık Bülteni: Sayı 16 (2025)
Ahmet Furkan Süner, Aslı Ata Teneler, Ahmet Can Bilgin, Sosyal Bilimler ve Sağlık 2022 Yılında (Temmuz-Kasım) Kitaplar, Makaleler , Sosyal Bilimler ve Sağlık Bülteni: Sayı 4 (2022)

<< < 1 2 3 4 5 6 7 8 9 > >>

[1] Abrams, E. & Szefler S. (2020) Covid-19 and the impact of social determinants of Health. The Lancet Respiratory Medicine. 8, 659-661.

[2] Akatın, Y., Yıldırım N. Türkiye’de COVID-19 küresel salgın sürecinde yönetici hemşirelerin deneyimleri: Nitel bir araştırma. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi. 2022;9(3):417-426.

[3] Bagcchi, S. (2020). Stigma during the COVID-19 pandemic. The Lancet Infectious Diseases, 20(7), 782. https://doi.org/10.1016/S1473-3099(20)30498-9

[4] Beck, U. (1992). Risk society: Towards a new modernity. Sage Publications.

[5] Catalani, C., & Minkler, M. (2010). Photovoice: A review of the literature in health and public health. Health Education & Behavior, 37(3), 424–451.

[6] Dahlgren, G., & Whitehead, M. (1991). Policies and strategies to promote social equity in health. Institute for Futures Studies.

[7] Farmer, P. (1996). Social inequalities and emerging infectious diseases. Emerging Infectious Diseases, 2(4), 259–269.

[8] Galasso, V. (2020). COVID: Not a great equalizer. CESifo Economic Studies, 66(4), 327–344.

[9] Giddens, A. (1991). Modernity and self-identity: Self and society in the late modern age. Stanford University Press.

[10] Goffman, E. (1963). Stigma: Notes on the management of spoiled identity. Prentice-Hall.

[11] Gürer, A., & Gemlik, H. N. (2020). Covid-19 Pandemisi Sürecinde Sahada Olan Sağlık Çalışanlarının Yaşadıkları Sorunlar ve Çözüm Önerileri Üzerine Nitel Bir Araştırma. Sağlık Hizmetleri ve Eğitimi Dergisi, 4(2), 45-52. https://doi.org/10.29228/JOHSE.3

[12] ILO (International Labour Organization). (2020). COVID-19 and the world of work: Impact and policy responses. ILO.

[13] Liebenberg, L. (2018). Thinking critically about photovoice: Achieving empowerment and social change. International Journal of Qualitative Methods, 17(1), 1–9.

[14] Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Sage Publications.

[15] Logie, C.H. & Turan, J.M. (2020) How Do We Balance Tensions Between COVID-19 Public Health Responses and Stigma Mitigation? Learning from HIV Research. AIDS Behav. 24(7):2003-2006. doi: 10.1007/s10461-020-02856-8. PMID: 32266502; PMCID: PMC7137404.

[16] Mert, A., Tüzün, H., İlhan, M. N., & Saygun, M. (2023). Covıd-19 Pandemisinde Hizmete Devam Eden Kargo Sektörü Çalışanlarında İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Algısı ve Tutumları. Çalışma ve Toplum, 2(77), 1353-1378. https://doi.org/10.54752/ct.1266876

[17] MSC (Munich Security Conference). (2020). Polypandemic: Special edition on development, fragility, and conflict in the era of COVID-19. Munich Security Conference.

[18] Özdamar Akarçay, G. (2023). Görsel sosyoloji: Kavramlar, dönemler, yöntemler. Phoenix Yayınevi.

[19] Özkan, Z., Uçan, H., Özparlak, A., Karakaya, D., & Okan Demirel, M. (2022). “Ahtapotla mücadele” - COVID-19 servisinde çalışan hemşirelerin deneyimleri: Nitel bir çalışma. Turkiye Klinikleri Journal of Nursing Sciences, 14(4), 1221-1231. doi: 10.5336/nurses.2022-89167

[20] Quinn, S. C., & Kumar, S. (2014). Health inequalities and infectious disease epidemics: A challenge for global health security. Biosecurity and Bioterrorism, 12(5), 263-273.

[21] Sever, M., & Özdemir, S. (2020). KORONAVİRÜS (COVİD-19) SÜRECİNDE ÖĞRENCİ OLMA DENEYİMİ: BİR FOTOSES(PHOTOVOICE) ÇALIŞMASI. Toplum ve Sosyal Hizmet, 31(4), 1653-1679. https://doi.org/10.33417/tsh.778615

[22] TC Sağlık Bakanlığı. (2022). COVID-19 bilgilendirme sayfası. https://covid19.saglik.gov.tr/ adresinden 24 Ekim 2022'de erişilmiştir.

[23] UNDP (United Nations Development Programme). (2020). Coronavirus vs. inequality. https://feature.undp.org/coronavirus-vs-inequality/ adresinden 24 Ekim 2022'de erişilmiştir.

[24] Wang, C., & Burris, M. A. (1997). Photovoice: Concept, methodology, and use for participatory needs assessment. Health Education & Behavior, 24(3), 369–387.

[25] WHO (World Health Organization). (2022). WHO Coronavirus Disease (COVID-19) Dashboard. https://covid19.who.int/ adresinden 24 Ekim 2022'de erişilmiştir.